行列の計算例題(簡約化)

          


例題:次の行列を多項式環 \(\mathbb{C}[t]\) において簡約化せよ。

\[ \left[\begin{array}{@{}rwr{20pt}wr{20pt}wr{20pt}@{}}t & {-}4 & {-}1 & {-}2 \\ 2 & t{-}1 & 2 & 2 \\ {-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ {-}2 & {-}2 & {-}3 & t{-}4\end{array}\right] \]

解答

1変数多項式環上の基本変形

第1列の、第1行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [3]

II : 第1行と第3行を入れ替える
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}t & {-}4 & {-}1 & {-}2 \\ 2 & t{-}1 & 2 & 2 \\ {-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ {-}2 & {-}2 & {-}3 & t{-}4\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 2 & t{-}1 & 2 & 2 \\ t & {-}4 & {-}1 & {-}2 \\ {-}2 & {-}2 & {-}3 & t{-}4\end{array}\right] \]

III : 第1行の (1,1) 成分を使って第1列の他の成分を小さくする : \( [0,{-}2,{-}t,2] \)
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 2 & t{-}1 & 2 & 2 \\ t & {-}4 & {-}1 & {-}2 \\ {-}2 & {-}2 & {-}3 & t{-}4\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 0 & t{-}1 & 2t & 0 \\ 0 & {-}4 & t(t{-}1){-}1 & {-}t{-}2 \\ 0 & {-}2 & {-}2t{-}1 & t{-}2\end{array}\right] \]

第1行まで手続き完了

第2列の、第2行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [4]

II : 第2行と第4行を入れ替える
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 0 & t{-}1 & 2t & 0 \\ 0 & {-}4 & t(t{-}1){-}1 & {-}t{-}2 \\ 0 & {-}2 & {-}2t{-}1 & t{-}2\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 0 & {-}2 & {-}2t{-}1 & t{-}2 \\ 0 & {-}4 & t(t{-}1){-}1 & {-}t{-}2 \\ 0 & t{-}1 & 2t & 0\end{array}\right] \]

III : 第2行の (2,2) 成分を使って第2列の他の成分を小さくする : \( [0,0,2,1/2{-}t/2] \)
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 0 & {-}2 & {-}2t{-}1 & t{-}2 \\ 0 & {-}4 & t(t{-}1){-}1 & {-}t{-}2 \\ 0 & t{-}1 & 2t & 0\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 0 & {-}2 & {-}2t{-}1 & t{-}2 \\ 0 & 0 & t^2{+}3t{+}1 & 2{-}3t \\ 0 & 0 & {-}t^2{+}5t/2{+}1/2 & (t{-}2)(t{-}1)/2\end{array}\right] \]

第2行まで手続き完了

第3列の、第3行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [3]

III : 第3行の (3,3) 成分を使って第3列の他の成分を小さくする : \( [0,0,0,{-}1] \)
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 0 & {-}2 & {-}2t{-}1 & t{-}2 \\ 0 & 0 & t^2{+}3t{+}1 & 2{-}3t \\ 0 & 0 & {-}t^2{+}5t/2{+}1/2 & (t{-}2)(t{-}1)/2\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 0 & {-}2 & {-}2t{-}1 & t{-}2 \\ 0 & 0 & t^2{+}3t{+}1 & 2{-}3t \\ 0 & 0 & 11t/2{+}3/2 & t^2/2{-}9t/2{+}3\end{array}\right] \]

第3列の、第3行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [4]

II : 第3行と第4行を入れ替える
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 0 & {-}2 & {-}2t{-}1 & t{-}2 \\ 0 & 0 & t^2{+}3t{+}1 & 2{-}3t \\ 0 & 0 & 11t/2{+}3/2 & t^2/2{-}9t/2{+}3\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 0 & {-}2 & {-}2t{-}1 & t{-}2 \\ 0 & 0 & 11t/2{+}3/2 & t^2/2{-}9t/2{+}3 \\ 0 & 0 & t^2{+}3t{+}1 & 2{-}3t\end{array}\right] \]

III : 第3行の (3,3) 成分を使って第3列の他の成分を小さくする : \( [2/11,{-}4/11,0,2t/11{+}60/121] \)
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & t{-}1 & {-}1 \\ 0 & {-}2 & {-}2t{-}1 & t{-}2 \\ 0 & 0 & 11t/2{+}3/2 & t^2/2{-}9t/2{+}3 \\ 0 & 0 & t^2{+}3t{+}1 & 2{-}3t\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & {-}14/11 & {-}t^2/11{+}9t/11{-}17/11 \\ 0 & {-}2 & {-}5/11 & 2t^2/11{-}7t/11{-}10/11 \\ 0 & 0 & 11t/2{+}3/2 & t^2/2{-}9t/2{+}3 \\ 0 & 0 & 31/121 & {-}t^3/11{+}69t^2/121{-}159t/121{+}62/121\end{array}\right] \]

第3列の、第3行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [4]

II : 第3行と第4行を入れ替える
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & {-}14/11 & {-}t^2/11{+}9t/11{-}17/11 \\ 0 & {-}2 & {-}5/11 & 2t^2/11{-}7t/11{-}10/11 \\ 0 & 0 & 11t/2{+}3/2 & t^2/2{-}9t/2{+}3 \\ 0 & 0 & 31/121 & {-}t^3/11{+}69t^2/121{-}159t/121{+}62/121\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & {-}14/11 & {-}t^2/11{+}9t/11{-}17/11 \\ 0 & {-}2 & {-}5/11 & 2t^2/11{-}7t/11{-}10/11 \\ 0 & 0 & 31/121 & {-}t^3/11{+}69t^2/121{-}159t/121{+}62/121 \\ 0 & 0 & 11t/2{+}3/2 & t^2/2{-}9t/2{+}3\end{array}\right] \]

III : 第3行の (3,3) 成分を使って第3列の他の成分を小さくする : \( [{-}5,{-}2,0,1331t/62{+}363/62] \)
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & {-}14/11 & {-}t^2/11{+}9t/11{-}17/11 \\ 0 & {-}2 & {-}5/11 & 2t^2/11{-}7t/11{-}10/11 \\ 0 & 0 & 31/121 & {-}t^3/11{+}69t^2/121{-}159t/121{+}62/121 \\ 0 & 0 & 11t/2{+}3/2 & t^2/2{-}9t/2{+}3\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & 1/121 & {-}5t^3/11{+}334t^2/121{-}696t/121{+}123/121 \\ 0 & {-}2 & 7/121 & {-}2t^3/11{+}160t^2/121{-}395t/121{+}14/121 \\ 0 & 0 & 31/121 & {-}t^3/11{+}69t^2/121{-}159t/121{+}62/121 \\ 0 & 0 & 0 & 121t(t^3{-}6t^2{+}13t{-}4)/62\end{array}\right] \]

第3行まで手続き完了

第4列の、第4行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [4]

第4行まで手続き完了

(4, 4): 最終列 (4, 4) まで手続き完了。終了する

\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}{-}1 & 0 & 1/121 & {-}5t^3/11{+}334t^2/121{-}696t/121{+}123/121 \\ 0 & {-}2 & 7/121 & {-}2t^3/11{+}160t^2/121{-}395t/121{+}14/121 \\ 0 & 0 & 31/121 & {-}t^3/11{+}69t^2/121{-}159t/121{+}62/121 \\ 0 & 0 & 0 & 121t(t^3{-}6t^2{+}13t{-}4)/62\end{array}\right]\]