行列の計算例題(簡約化)

          


例題:次の行列を多項式環 \(\mathbb{C}[t]\) において簡約化せよ。

\[ \left[\begin{array}{@{}rwr{20pt}wr{20pt}wr{20pt}@{}}t{+}2 & {-}1 & 0 & {-}1 \\ 1 & t{-}1 & 1 & 0 \\ {-}1 & 1 & t{-}1 & 1 \\ 1 & 0 & {-}1 & t\end{array}\right] \]

解答

1変数多項式環上の基本変形

第1列の、第1行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [2]

II : 第1行と第2行を入れ替える
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}t{+}2 & {-}1 & 0 & {-}1 \\ 1 & t{-}1 & 1 & 0 \\ {-}1 & 1 & t{-}1 & 1 \\ 1 & 0 & {-}1 & t\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & t{-}1 & 1 & 0 \\ t{+}2 & {-}1 & 0 & {-}1 \\ {-}1 & 1 & t{-}1 & 1 \\ 1 & 0 & {-}1 & t\end{array}\right] \]

III : 第1行の (1,1) 成分を使って第1列の他の成分を小さくする : \( [0,t{+}2,{-}1,1] \)
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & t{-}1 & 1 & 0 \\ t{+}2 & {-}1 & 0 & {-}1 \\ {-}1 & 1 & t{-}1 & 1 \\ 1 & 0 & {-}1 & t\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & t{-}1 & 1 & 0 \\ 0 & {-}t^2{-}t{+}1 & {-}t{-}2 & {-}1 \\ 0 & t & t & 1 \\ 0 & 1{-}t & {-}2 & t\end{array}\right] \]

第1行まで手続き完了

第2列の、第2行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [3]

II : 第2行と第3行を入れ替える
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & t{-}1 & 1 & 0 \\ 0 & {-}t^2{-}t{+}1 & {-}t{-}2 & {-}1 \\ 0 & t & t & 1 \\ 0 & 1{-}t & {-}2 & t\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & t{-}1 & 1 & 0 \\ 0 & t & t & 1 \\ 0 & {-}t^2{-}t{+}1 & {-}t{-}2 & {-}1 \\ 0 & 1{-}t & {-}2 & t\end{array}\right] \]

III : 第2行の (2,2) 成分を使って第2列の他の成分を小さくする : \( [1,0,{-}t{-}1,{-}1] \)
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & t{-}1 & 1 & 0 \\ 0 & t & t & 1 \\ 0 & {-}t^2{-}t{+}1 & {-}t{-}2 & {-}1 \\ 0 & 1{-}t & {-}2 & t\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & {-}1 & 1{-}t & {-}1 \\ 0 & t & t & 1 \\ 0 & 1 & t^2{-}2 & t \\ 0 & 1 & t{-}2 & t{+}1\end{array}\right] \]

第2列の、第2行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [3]

II : 第2行と第3行を入れ替える
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & {-}1 & 1{-}t & {-}1 \\ 0 & t & t & 1 \\ 0 & 1 & t^2{-}2 & t \\ 0 & 1 & t{-}2 & t{+}1\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & {-}1 & 1{-}t & {-}1 \\ 0 & 1 & t^2{-}2 & t \\ 0 & t & t & 1 \\ 0 & 1 & t{-}2 & t{+}1\end{array}\right] \]

III : 第2行の (2,2) 成分を使って第2列の他の成分を小さくする : \( [{-}1,0,t,1] \)
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & {-}1 & 1{-}t & {-}1 \\ 0 & 1 & t^2{-}2 & t \\ 0 & t & t & 1 \\ 0 & 1 & t{-}2 & t{+}1\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & 0 & t^2{-}t{-}1 & t{-}1 \\ 0 & 1 & t^2{-}2 & t \\ 0 & 0 & t(3{-}t^2) & 1{-}t^2 \\ 0 & 0 & t(1{-}t) & 1\end{array}\right] \]

第2行まで手続き完了

第3列の、第3行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [4]

II : 第3行と第4行を入れ替える
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & 0 & t^2{-}t{-}1 & t{-}1 \\ 0 & 1 & t^2{-}2 & t \\ 0 & 0 & t(3{-}t^2) & 1{-}t^2 \\ 0 & 0 & t(1{-}t) & 1\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & 0 & t^2{-}t{-}1 & t{-}1 \\ 0 & 1 & t^2{-}2 & t \\ 0 & 0 & t(1{-}t) & 1 \\ 0 & 0 & t(3{-}t^2) & 1{-}t^2\end{array}\right] \]

III : 第3行の (3,3) 成分を使って第3列の他の成分を小さくする : \( [{-}1,{-}1,0,t{+}1] \)
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & 0 & t^2{-}t{-}1 & t{-}1 \\ 0 & 1 & t^2{-}2 & t \\ 0 & 0 & t(1{-}t) & 1 \\ 0 & 0 & t(3{-}t^2) & 1{-}t^2\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & 0 & {-}1 & t \\ 0 & 1 & t{-}2 & t{+}1 \\ 0 & 0 & t(1{-}t) & 1 \\ 0 & 0 & 2t & t({-}t{-}1)\end{array}\right] \]

第3列の、第3行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [4]

II : 第3行と第4行を入れ替える
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & 0 & {-}1 & t \\ 0 & 1 & t{-}2 & t{+}1 \\ 0 & 0 & t(1{-}t) & 1 \\ 0 & 0 & 2t & t({-}t{-}1)\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & 0 & {-}1 & t \\ 0 & 1 & t{-}2 & t{+}1 \\ 0 & 0 & 2t & t({-}t{-}1) \\ 0 & 0 & t(1{-}t) & 1\end{array}\right] \]

III : 第3行の (3,3) 成分を使って第3列の他の成分を小さくする : \( [0,1/2,0,1/2{-}t/2] \)
\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & 0 & {-}1 & t \\ 0 & 1 & t{-}2 & t{+}1 \\ 0 & 0 & 2t & {-}t(t{+}1) \\ 0 & 0 & t(1{-}t) & 1\end{array}\right] \quad \to \quad \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & 0 & {-}1 & t \\ 0 & 1 & {-}2 & t^2/2{+}3t/2{+}1 \\ 0 & 0 & 2t & {-}t(t{+}1) \\ 0 & 0 & 0 & {-}t^3/2{+}t/2{+}1\end{array}\right] \]

第3行まで手続き完了

第4列の、第4行から第4行までで非零(絶対値)最小元を探す [4]

第4行まで手続き完了

(4, 4): 最終列 (4, 4) まで手続き完了。終了する

\[ \left[\begin{array}{@{}rrrr@{}}1 & 0 & {-}1 & t \\ 0 & 1 & {-}2 & t^2/2{+}3t/2{+}1 \\ 0 & 0 & 2t & {-}t(t{+}1) \\ 0 & 0 & 0 & {-}t^3/2{+}t/2{+}1\end{array}\right]\]